KE-BW

Bombolulu Workshops (Kenia)

De Fair Trade Organisatie heeft sinds 1992 contact met Bombolulu Workshops in Kenia, een organisatie voor lichamelijk gehandicapte Kenianen in Mombasa. Van Bombolulu Workshops importeert de Fair Trade Organisatie sieraden en kleding.

1 De context

In Kenia zijn gehandicapte mensen bijna altijd volledig afhankelijk van de steun van hun familie. De regering heeft nauwelijks voorzieningen voor hen. Wanneer er geen familie is, of als de familie niet helpt, zijn ze gedwongen op straat te leven. Hoewel verschillende ontwikkelingsorganisaties zeer bezorgd zijn over het lot van de Keniaanse gehandicapten, zijn zij er nog niet in geslaagd hen structureel aan werk en een inkomen te helpen.

2 De partner

2.1 Geschiedenis

Eind zestiger jaren richtte het Peace Corps Volunteers, een Amerikaanse ontwikkelingsorganisatie, een sieradenwerkplaats op voor lichamelijk gehandicapten: Bombolulu Workshop. Na grote interne problemen, begin jaren zeventig, nam de Association for the Physically Disabled of Kenia, Coastal Branch (APDK) de werkplaats over. De Duitser Hubert Seifert werd in 1986 aangesteld als directeur en de ontwikkeling van Bombolulu Workshops kwam in een stroomversnelling. Na het vertrek van Seifert heeft een team Kenianen de leiding overgenomen. Er kwamen bovendien meer werkplaatsen bij. Bombolulu Workshops functioneert nu als een goed lopende zelfstandige organisatie.

2.2 De organisatie

Bombolulu Workshops is één van de weinige organisaties in Kenia waar lichamelijk gehandicapten terecht kunnen voor een opleiding en werk. (Jacaranda Workshop, een andere Keniaanse handelspartner van de Fair Trade Organisatie, werkt met geestelijk gehandicapte mensen). Bombolulu Workshops heeft werkplaatsen voor de hout-, leer-, en metaalbewerking, en voor sieraden- en kledingproduktie. Op het terrein van Bombolulu Workshops staan de werkplaatsen, huizen voor de werknemers en een aantal gemeenschappelijke ruimten. De verkoop van de produkten gebeurt op verschillende manieren. Er is een eigen winkel, Bombolulu Workshops organiseert zelf modeshows in toeristenhotels in de omgeving, en ze exporteert naar een groot aantal eerlijke handelsorganisaties (zoals de Fair Trade Organisatie). Meer dan de helft van haar produkten verkoopt de organisatie in Kenia zelf.

Bombolulu Workshops is een onafhankelijke organisatie. De managers vormen samen het dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur rapporteert regelmatig aan het algemeen bestuur, dat uit een aantal leden van het APDK-bestuur bestaat. Bombolulu Workshops werkt, zeker voor Afrikaanse begrippen, uitzonderlijk gestructureerd. De organisatie heeft daardoor een goede naam opgebouwd. De nieuwe managers zijn vastbesloten deze goede naam verder te verbeteren.

Alle werknemers van Bombolulu Workshops ontvangen een minimumloon én een prestatieloon. De manier waarop het prestatieloon wordt samengesteld, hangt af van de mogelijkheden van de werknemer. Verder is er voor iedereen aan het eind van het jaar een soort winstdelingsbonus. Over het geheel genomen verdient de gemiddelde werknemer van Bombolulu Workshops al snel meer dan een werknemer bij een vergelijkbaar commercieel bedrijf.

2.3 De activiteiten

In Kenia is het voor een organisatie als Bombolulu Workshops wettelijk verplicht om ofwel te zorgen voor behuizing voor het personeel ofwel een toeslag van 20% bovenop het loon te betalen voor de huur. De meeste werknemers wonen in huizen van Bombolulu Workshops. De organisatie gebruikt haar winsten om de woon- en werkomstandigheden van de gehandicapten te verbeteren. Daarnaast ondersteunt ze een Keniaanse polio-kliniek. Omdat de organisatie het belangrijk vindt dat de mensen zich thuis voelen op het terrein verzorgt zij ook andere activiteiten. In 1991 is de 'Social Hall' gebouwd, een ruimte waarin vrije-tijds activiteiten plaats vinden, zoals traditionele dans en zang. Voor het beheer en voor de organisatie van activiteiten is er een vaste kracht in dienst.

Bombolulu Workshops is zo langzamerhand op een punt beland waar de maximale capaciteit is bereikt. Daarom is de organisatie begonnen werknemers te helpen voor zichzelf te beginnen. Ze leidt jaarlijks twaalf mensen op tot naai(st)er. Na hun opleiding krijgen ze de kans om in hun eigen dorp een werkplaats te starten. Bombolulu Workshops helpt hen door een startkapitaal en gereedschap, bijvoorbeeld een naaimachine, te betalen. Daarnaast is er ook een verpleegkundigen-opleiding.

Cultureel Centrum en Showroom. Bombolulu Workshops heeft hard gewerkt aan de bouw van een 'Cultureel Centrum'. Dit is een soort modeldorp waarin de Swahili, Giriama, Masaai, Bokusu, Orma en Kaya culturen worden tentoongesteld. De traditionele huisvestingsvormen van deze stammen zijn nagebouwd. Er worden demonstraties en muziekoptredens georganiseerd. Het centrum vormt een unieke toeristische trekpleister, waar dertig mensen, voor het grootste deel lichamelijk gehandicapten, werk vinden.

Er is ook een showroom ingericht, waarin artikelen worden aangeboden voor de plaatselijke markt. Op deze manier wil Bombolulu Workshops minder afhankelijk van de export zijn.

3 Producenten en produkten

De producenten. In totaal werken er, inclusief het trainingsprogramma, 220 mensen bij Bombolulu Workshops. Bijna alle werknemers zijn lichamelijk gehandicapt. Van de vele aanmeldingen die het centrum ontvangt, uit heel Kenia, krijgen vooral de zwaarst gehandicapten uit arme gezinnen de voorkeur.

Sommige werknemers leven alleen, anderen hebben een gezin of zorgen voor ouders en familie thuis. In totaal kun je stellen dat Bombolulu Workshops bijna 1000 mensen van een inkomen voorziet; 350 van hen wonen op het eigen terrein.

Sinds de overname door APDK zijn alle werknemers aangesloten bij een vakbond. De positie van de werknemers van Bombolulu Workshops is nu gelijk aan die van valide werknemers en dat is goed te merken. Het eigen inkomen biedt de producenten de zelfstandigheid en status die het hen mogelijk maakt hun toekomst in eigen hand te nemen. Er zijn verschillende werknemers die na hun werk een winkeltje runnen, groenten en fruit verbouwen op een eigen stukje land of sparen voor een huis buiten het terrein. Door de positieve uitstraling die Bombolulu Workshops heeft worden gehandicapten veel meer dan voorheen gezien als volwaardige mensen.

De sieraden. De onderdelen voor de sieraden worden in verschillende ruimten gemaakt. Meer dan dertig verschillende materialen, variërend van bladgoud tot zaden en van oude munten tot halfedelstenen, worden er in verwerkt. Zo'n 60% van de grondstoffen importeert Bombolulu Workshops uit landen als India, Zimbabwe, Zaïre, Malawi en Duitsland. De haakjes van de oorbellen zijn van anti-allergisch metaal en komen uit de Verenigde Staten. Als de losse onderdelen klaar zijn gaan ze naar een andere werkplaats. Daar worden ze met de hand tot bijvoorbeeld halssnoeren of oorbellen geregen.

De organisatie vindt het van groot belang dat er goede nieuwe ontwerpen zijn.

De kleding. In de kledingwerkplaats van Bombolulu Workshops worden de stoffen eerst handmatig bedrukt en dan, met de naaimachine, tot kleding verwerkt. Een kledingstuk wordt van A tot Z door één naai(st)er gemaakt (zowel mannen als vrouwen zitten achter de naaimachine).

De stoffen zijn gemaakt van 100 % Keniaans katoen. De verf wordt geïmporteerd. Bombolulu Workshops probeert samen met andere organisaties (waaronder Maridadi, een andere handelspartner van de Fair Trade Organisatie) de verf goedkoper in te kopen.

De ontwerpen van de opdrukken zijn gebaseerd op unieke oeroude grottekeningen of op andere traditionele motieven uit Afrika.

Om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de wens van de consumenten heeft Bombolulu Workshops een aantal ontwerpers in dienst. Een Zweedse ontwerpster bedacht patch-work produkten die gemaakt worden van resten bedrukte stof en leer. Aan het verblijf van de ontwerpers werd tot begin 1994 meebetaald door Afro Art (een Scandinavische eerlijke handelsorganisatie). In 1994 kwam een sieradenontwerpster uit Nairobi bij Bombolulu Workshops werken.

4 Mannen en vrouwen

In veel organisaties bevinden vrouwen zich in een achtergestelde positie. Bij Bombolulu Workshops is dit niet het geval. Er werken net zoveel mannen als vrouwen en de lonen zijn gelijk voor gelijksoortig werk.

5 Assistentie

In 1993 bracht een sieradendeskundige van Fair Trade Assistance een bezoek aan Bombolulu Workshops. Tijdens dit bezoek is veel aandacht besteed aan produktontwikkeling, waarbij een serie nieuwe modellen is gemaakt. In 1994 nam Fair Trade Assistance het sieradenassortiment van Bombolulu Workshops onder de loupe en deed suggesties voor verbetering. In 1995 is een training gegeven.

Terug