WIJN

Ruitersvlei (Zuid-Afrika)

De Fair Trade Organisatie handelt sinds 1996 met Ruitersvlei. Ruitersvlei, gevestigd in Paarl, is een sociaal ingesteld familiebedrijf met werknemers in vaste dienst.

Producten:

Rode wijn "Merlot", 75 cl en 37,5 cl

Witte wijn "Chenin Blanc", 75 cl en 37,5 cl

Rode wijn "Cinsaut/Cabernet Sauvignon", 75 cl

Rode wijn "Mountainside"

1 Context

Ten tijde van de apartheid was de Zuid-Afrikaanse wijnsector één van de sectoren waarbinnen arbeiders het meest onderdrukt werden. Door de zeer conservatieve werkgevers en de afwezigheid van wetgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden en vakbondsactiviteiten werden honderdduizenden landarbeiders in de wijnsector generaties lang onderdrukt. De 'dop' - een kleine hoeveelheid drank die de landarbeiders frequent kregen uitgereikt als deel van het salaris in natura - symboliseert de verhouding tussen werkgever en werknemer, de drankproblematiek, de gezinsproblemen en de criminaliteit die de wijnsector kenmerkte.

Het huidige bewind probeert radicale veranderingen in de sector door te voeren. Hieronder vallen verbeterde woon-, werk- en leefomstandigheden voor arbeiders en hun gezinnen en een nieuwe arbeidswetgeving. Veel boeren groeien mee met de nieuwe tijd en doen actief mee aan een verbetering van arbeidsrelaties omdat ze zien dat een mondig en tevreden werknemer veel voordelen biedt. Anderen hebben tijd nodig en weer anderen doen slechts wat letterlijk verplicht is. Eén van de wijngaarden die zich bekommeren om het lot van de werknemers is een vrij nieuw familiebedrijf op het landgoed Ruitersvlei, geleid door twee jonge vrouwelijke ondernemers.

2 Partner

Ruitersvlei beslaat 600 ha land, waarvan de helft voor wijn wordt gebruikt, 17 ha voor citrusfruit en het overige deel is bergachtig en ongeschikt voor landbouw. Er werken 77 arbeiders op het land en in de wijnmakerij. De laatste jaren verkocht Ruitersvlei, net als vele andere wijngaarden, haar hele oogst aan een tussenhandelaar, Stellingbosch Farmers Winery (SFW) genaamd. SFW heeft een sterke machtspositie op de binnen- en buitenlandse wijnmarkt maar betaalde slecht. SFW liet je kiezen, alles aan hen verkopen en je geheel afhankelijk maken of niets. Ruitersvlei heeft daarom in 1995 besloten haar wijn zelf te distribueren en exporteren.

2.2 Organisatie & activiteiten

Op de wijngaard van Ruitersvlei wonen zo'n vijftig gezinnen. Twee vrouwen werken niet op het land maar zijn begeleidsters in de crèche. Oorspronkelijk waren de vrouwen de crèche gestart in een klein gebouwtje op de wijngaard. De belangstelling van ouders was zo groot dat ze snel verhuisden naar een groter lokaal. De kinderen hebben het enorm naar hun zin. Bovendien ontlast het de ouders op de wijngaard. Kleine kinderen kunnen anders alleen wat rondhangen. Nu kunnen ze spelen, zingen en krijgen ze les. De meerprijs van de wijn heeft Ruitersvlei gestoken in de inrichting van het lokaal en materialen voor de kinderen.

3 Producenten en hun producten

Alle arbeiders wonen op de wijngaard en zijn in vaste dienst. Dit laatste is vrij uniek voor de wijnbouwsector en positief voor de arbeiders zelf. Gewoonlijk werken wijngaarden met seizoensarbeiders. Vaste arbeid is mogelijk op Ruitersvlei omdat er niet alleen wijn maar ook citrusvruchten worden verbouwd. Zo is er het hele jaar door werk! Werknemers die met pensioen zijn of ziek worden hoeven ook niet hun huis, dat eigendom van Ruitersvlei is, te verlaten. Dat is vaak anders bij andere bedrijven. Verder is er geregeld dat er iedere week een mobiele kliniek op het landgoed komt. Vooral voor vrouwen is dit van belang, aangezien zij nauwelijks het landgoed verlaten. Huisvesting is gratis en levensmiddelen worden gezamenlijk ingekocht. Vroeger kwamen handelaren met levensmiddelen langs de deur maar die vroegen flinke prijzen en zonder eigen transport is het een hele toer om 15 km verderop de levensmiddelen te gaan kopen. Nu betalen de arbeiders gewoon de winkelprijs. Andere voorzieningen zijn een overlijdens/uitvaartverzekering en een crèche voor de kinderen. Rural Foundation, een onafhankelijke Zuid-Afrikaanse organisatie, heeft onderzoek gedaan naar de situatie in de wijnsector. Zij heeft Ruitersvlei, juist om het pakket van goede arbeidsvoorwaarden aanbevolen.

Smaakbeschrijving, informatie over druiven. Deze informatie vindt u in het hoofdstuk 'Algemeen' achterin de Handelspartnersmap.

Wijn. Ruitersvlei produceert een grote variatie aan rode en witte wijnen. Fair Trade heeft de Chenin Blanc (wit), de Merlot en Cinsault/Sauvignon Cabernet (rood), omdat deze het beste binnen haar assortiment passen. De houdbaarheid is respectievelijk 6 á 7 jaar (wit) en 5 jaar (rood). De oogst vindt plaats van januari tot maart. De kwaliteitseisen in Zuid-Afrika zijn erg hoog. Alle wijn wordt getest en gecertificeerd.

Bulk of gebotteld. In 1996 heeft Ruitersvlei een bottelinstallatie geïnstalleerd. Ruitersvlei geeft de voorkeur om wijn zelf te bottelen. Het bottelen van wijn is goed voor extra werkgelegenheid en het biedt werk tussen de drukke tijden van oogsten en onderhoud van de wijn- en boomgaarden. In 1997 heeft Fair Trade de eerste gebottelde wijn ingekocht.

4 Gender

De verschillen in lonen van vrouwen en mannen voor hetzelfde werk zijn tegenwoordig kleiner dan voorheen. Het management van Ruitersvlei vindt dat dit verschil op den duur helemaal verdwenen moet zijn.

5 Milieu

Ruitersvlei gebruikt kippemest en hergebruikt schillen van druiven als onderdeel van de grondbemesting.

Terug naar projecten
Terug naar producten